TẾT THẦY …

Một mùa xuân nữa lại về trên quê hương tôi, cũng như mọi miền quê trên mảnh đất Việt Nam thân yêu này, mùa xuân vẫn mãi là mùa của sự sinh sôi nảy nỡ, đón chào hạnh phúc và cũng là thời gian để cho chúng ta nhơ về những điều trong quá khứ… Đã mấy mùa xuân thầy vắng mặt trên cõi đời này. Thầy đã ra đi vì căn bệnh hiểm nghèo. “Mồng ba Tết thầy” – tôi vẫn mang tập sách của thầy tặng năm nào ra đọc thay cho tục “khai bút đầu năm”. Tôi đọc để tự răn mình. Và sống cho thanh thản. Thú thực mỗi khi nhìn vào cuốn sách ấy tôi lại nhớ đến thầy da diết. Thầy ơi! Con viết bài này như thắp nên một nén tâm nhang tưởng nhớ người…

***

Sáng ba mươi tết, đang vui với lũ bạn ngoài sân thì Bố tôi đưa cho tôi gói quà tết đựng trong cái làn cói nhuộm màu xanh nói:
- Lớn rồi, tết này, con đi tết Thầy một mình. Cũng giống như năm ngoái, con đem biếu Thầy cặp bánh chưng, hộp mứt làm quà.

Tôi gật đầu nhưng bụng thì rất run. Tôi vốn là đứa nhút nhát chưa dám đi đến nhà ai một mình. Kể chi là nhà Thầy giáo có tiếng nghiêm khắc như Thầy tôi. Thành ra trên đường có bao nhiêu cái vui của ngày tết mà tôi chẳng thiết gì.

Tôi đi thật chậm nhưng rồi cũng đến cổng nhà Thầy. Đã mấy lần giơ bàn tay nhỏ bé định đập đập lên đó nhưng cả mấy lần tôi đều rụt lại. Sợ quá, ước gì có ai đó ra mở cổng, tôi sẽ dúi vào tay cái khối nặng nề này rồi ù té chạy đi. Tôi nghĩ bụng vậy. Nhưng chờ mãi chả thấy, chỉ còn cách là quay về rồi muốn ra sao thì ra…

Trên đường về, tôi đếm từng bước một. Đã đến quán bà Cá, một bà lão sống một mình từ hồi nào mà không hay. A! Phải rồi! Tôi rẽ vào quán đặt lên bàn tay nhăn nheo run run của bà gói quà tết:
- Thầy bu cháu …

Bà lặng đi. Cái miệng móm mém mấp máy:
- Đa tạ ông bà …

Xong việc, tôi về đến nhà mặc dù tự trấn an: “Thầy giáo thì thiếu gì quà tết” nhưng vẫn cú thấy bứt rứt. Tâm trạng của người vừa phạm tội, vừa không. Bố tôi không nhận ra điều đó nên tôi vừa bước vào nhà bố đã nói:
- À thằng này giỏi! Đi tết thầy một mình!

Bố càng khen tôi lại càng nơm nớp chờ đợi …
Ngày mùng một, điều ấy không đến, may sao!
Ngày mùng hai, lạy trời cũng thế. Nhưng …
Vừa mới sáng, bà cụ Cá đã lập cập bước vào nhà, miệng rối rít:
- Năm mới kính chúc ông bà làm ăn phát đạt bằng năm bằng mười năm ngoái …

Tôi chạy tọt vào trong buồng. Tim tôi thắt lại. Bà ơi, bà ơi bà đừng nói chuyện hôm trước bà nhé. Trong tôi lúc bấy giờ chỉ cầu mong điều đó.
- Sau nữa, xin cảm ơn ông bà có lòng nghĩ tới kẻ nghèo hèn như tôi. Cặp bánh chưng ông bà cho, nó không phải bằng gạo, bằng thịt, mà là bằng vàng đấy ạ!

Tôi tái người, chỉ còn biết ngồi sụp xuống chờ ăn đòn. Quả không sai, bố tôi nghiêm mặt nhì tôi khi bà Cá ra về:
- Vậy là thế nào?

Tôi nghĩ ngay câu biến báo:
- Dạ, thầy con nhận rồi sai con tết lại bà …
- Thật không?
- Thật ạ!
- Được rồi. Để tao xem lại!

Bố tôi rất ghét nói dối. Xưa nay đã nói là ông làm. Tôi chỉ còn biết cầu mong cho bố quên việc đến gặp thầy. Mà rồi sau đó bố quên thật. Có lẽ nhờ bố phải bận rộn lo mân cỗ thờ gia tiên. Tôi tạm yên dạ.

Ngoài sân bỗng vang lên tiếng chào. Tôi giật mình nhìn ra và tái mặt. Trời ơi! Thầy tôi tại sao thầy lại đến nhà tôi giữa lúc này!
Tôi nhảy tọt vào trong buồng run còn hơn buổi sáng. Tôi nghe thầy nói:
- Có hộp mứt đến hỏi thăm ông bà. Cũng là cảm ơn ông bà đã cho bánh tết. Bánh nhà ta gói khéo quá. Vừa chặt lại vừa đẹp.

Tôi không tin ở lỗ tai mình, vội lẻn ra khỏi buồng, chạy thẳng đến quán bà Cá. Trên mảnh gỗ lâu nay vẫn được dùng làm bàn thờ tổ tiên của bà vẫn là cặp bánh chưng nhà tôi, lại thêm cái hộp mứt giống hệt cái hộp thầy vừa mừng tuổi bố mẹ tôi. Chẳng để tôi kịp hỏi, bà Cá đã a lên:
- Cậu! Bữa cho bà quà, cậu bỏ quên lá thư. Bà nhờ người đọc mới biết thư thầy u cậu gửi cho ông giáo. Bà vội đưa tới ông giáo ngay. Nhân dịp biếu ông giáo chục cam. Cảm ơn ông giáo dạy học trò biết thương người nghèo. Ông giáo nhận thư lại còn cho mứt. Quý hóa quá! …

Vậy là còn lá thư bố mẹ tôi gửi cho thầy mà tôi không biết. Nhưng tôi biết thầy tôi đã đọc thư, đã rõ hết chuyện, đã đỡ đòn cho tôi. Nếu không tôi đã phải ăn đòn tết thì giông cả năm. Có khi cả đời …

Câu chuyện ấy đã diễn ra cách đây hơn 10 năm, nhưng trong tâm hồn tôi từ lúc là câu học trò lớp 6 cho đến khi là sinh viên Đại học và giờ đây là người thầy đứng trên bục giảng, có lẽ là suốt cuộc đời này nó vẫn là một bài học nhân cách lớn. Cũng chính từ sự cảm phục nhân cách của thầy mà tôi đã quyết định chọn nghề Sư phạm. Với tôi, đó là một niềm hạnh phúc lớn. Vì tôi đã yêu thương, trân trọng và say mê nghề cao quý ấy. Tôi có ý định sau này sẽ truyền lại câu chuyện cảm động này cho học sinh của tôi nghe để các em cảm nhận rõ hơn về nhân cách của thầy.

————
- Bài viết này từng tham gia cuộc thi “Nét bút tri ân 2009
- Giải nhì cuộc thi “Sáng tác trẻ” do Khoa Ngữ Văn – ĐHSP Đà Nẵng tổ chức

Vũ Xuân Triệu