Tham luận của đoàn đại biểu Đà Nẵng về công tác giúp đỡ TTN chậm tiến

Đoàn đại biểu thành phố Đà Nẵng

BBT website xin trân trọng giới thiệu toàn văn bài tham luận của đoàn đại biểu thành phố Đà Nẵng về công tác cảm hóa giáo dục thanh thiếu niên chậm tiến do đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết – Bí thư Thành đoàn Đà Nẵng – trình bày trước Đại hội Đại biểu Đoàn TNCS Hồ Chí Minh toàn quốc lần thứ X

Kính thưa các đồng chí lãnh đạo,

Kính thưa Đoàn Chủ tịch

Kính thưa quí vị đại biểu,

Thưa toàn thể đại hội!

Được sự cho phép của Ban Tổ chức Đại hội, Đoàn đại biểu Đà Nẵng xin được báo cáo tham luận với chủ đề “Thanh niên thành phố Đà Nẵng với công tác cảm hóa giáo dục thanh thiếu niên chậm tiến”. Đầu tiên, thay mặt Đoàn đại biểu thành phố, tôi trân trọng gởi đến các đồng chí lãnh đạo, quí vị đại biểu và toàn thể Đại hội lời chức sức khỏe, hạnh phúc! Chúc Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ X – nhiệm kỳ 2012 – 2017 thành công tốt đẹp!

Kính thưa các đồng chí!

Cùng với tốc độ đô thị hóa ngày càng nhanh, cơ sở hạ tầng và điều kiện thụ hưởng tinh thần được mở rộng và phát triển không ngừng thì đối tượng vi phạm pháp luật ngày càng có xu hướng trẻ hóa, tình trạng thanh thiếu niên vi phạm pháp luật ngày càng tăng. Tại Đà Nẵng, để giải quyết vấn đề này, ngày 10/8/2009, Thành ủy Đà Nẵng ban hành Chỉ thị 24/CT-TU về việc giúp đỡ hộ đặc biệt nghèo, học sinh bỏ học và cảm hóa, giáo dục thanh thiếu niên chậm tiến, trong đó yêu cầu sự vào cuộc của toàn xã hội, trong đó có tổ chức Đoàn Thanh niên. Sau hơn 03 năm triển khai thực hiện, tuổi trẻ thành phố đã có nhiều nỗ lực nhằm tạo điều kiện cho các em học sinh bỏ học được tiếp tục đến trường, và nhất là góp phần giáo dục, cảm hóa nhiều thanh thiếu niên chậm tiến có được môi trường tốt để sớm trở thành người có ích cho xã hội.

Ngay khi được thành phố tin tưởng giao trách nhiệm này, tổ chức Đoàn hiểu rõ những khó khăn mà mình chắc chắn gặp phải. Đó là, đối với những học sinh bỏ học, thanh thiếu niên hư, vi phạm pháp luật, sự răn đe của gia đình, sự cứng rắn của pháp luật còn chưa đủ sức thuyết phục, vậy liệu tổ chức Đoàn có thể góp phần gì? Ngoài ra, khả năng và nguồn lực có hạn của Đoàn cũng sẽ là một thách thức lớn khi thực hiện nhiệm vụ ở phạm vi rộng – trên toàn địa bàn thành phố. Nói cách khác, đây là một công việc khó, đòi hỏi sự kiên trì và sự vào cuộc một cách thật sự, vì mỗi em một hoàn cảnh khác nhau và đa số phải sống trong môi trường gia đình không tốt. Từ những nhận định đó, Đoàn Thanh niên thành phố Đà Nẵng đã sớm xác định những phương thức tiếp cận, tổ chức thực hiện phù hợp với khả năng của mình, nhất là xem sức trẻ, sự nhiệt tình, lòng tâm huyết của đoàn viên thanh niên là ưu thế quan trọng cần phải phát huy.

Trước hết, thông qua sự phối hợp chặt chẽ với ngành công an và chính quyền từng xã, phường và tổ dân phố, một danh sách cụ thể tất các trường hợp học sinh cá biệt, bỏ học, thanh thiếu niên vi phạm pháp luật được khảo sát, thống kê kỹ lưỡng. Từ đó, Thành Đoàn đã chỉ đạo các cơ sở Đoàn phân công cán bộ trực tiếp theo dõi, giúp đỡ từng trường hợp, trên cơ sở lấy sự gần gũi, tâm tình như những người bạn thực sự của các em là phương pháp chủ đạo. Càng tiếp xúc, tìm hiểu, chúng tôi càng nhận ra rằng, bên cạnh số ít các em đua đòi, sớm nhiễm thói hư tật xấu, bốc đồng và bất cần, phần lớn các em bỏ học, có hành vi vi phạm pháp luật là do hoàn cảnh gia đình nghèo khó, cha mẹ bất hòa, không nhận được tình yêu thương, sự quan tâm, bảo ban, giúp đỡ từ những người xung quanh. Cá biệt có những trường hợp có hoàn cảnh bi đát như cha hoặc mẹ mất sớm, hoặc bị tai nạn, hoặc bị các bệnh hiểm nghèo, không thể nuôi dạy các em; lại gặp cảnh bạn bè xấu lôi kéo, sinh chán nản, bi quan, rồi hư hỏng, phạm pháp lúc nào không biết. Hiểu rõ điều này, người làm công tác Đoàn có khi phải đóng một lúc nhiều vai: vừa như Thầy Cô để dìu dắt, vừa như Mẹ Cha để dạy dỗ, vừa như Anh Chị để khuyên bảo, vừa như Bạn Bè để sẻ chia; để các em nhận ra rằng khi mình chậm tiến nghĩa là mình đã phụ công, phụ lòng rất nhiều người, nghĩa là mình tự tách bản thân ra khỏi sự quan tâm của xã hội.

Sau khi nắm được đối tượng cụ thể, Thành Đoàn phối hợp với các ngành để tổ chức những hoạt động mang tính trải nghiệm, tác động đến tâm lý, nhận thức, tinh thần của các em. Tháng 9/2010, 294 em học sinh bỏ học và thanh thiếu niên chậm tiến được tổ chức đi thăm quan dã ngoại tại trường giáo dưỡng và trại tam giam Hòa Sơn. Liền sau đó, các em được đưa đi thăm Khu du lịch nghỉ dưỡng Bà Nà – nơi có cảnh sắc tươi đẹp, không gian thoáng đãng, để các em được thỏa thích vui chơi, thưởng thức các món ngon đặc sản của quê hương. Một thời gian sau, tháng 7/2012, 189 em chưa có sự tiến bộ tiếp tục được tổ chức đi thăm trại giam Hòa Sơn, tận mắt chứng kiến cảnh phạm nhân bị giam giữ, lao động cải tạo. Thông qua trực quan sinh động, chúng tôi muốn các em hiểu được giá trị của cuộc sống, nhận thấy rõ sự khác biệt giữa cuộc sống tự do, vui sướng bên ngoài với cảnh đời tù túng, vất vả chốn lao tù; từ đó từ bỏ lỗi lầm, tự giác rèn luyện, phấn đấu. Sau những chuyến đi thực tế như vậy, điều đáng mừng là đã có nhiều em thay đổi nhận thức, trở lại trường lớp nỗ lực học hành, tìm việc làm ổn định, sống có trách nhiệm hơn với mọi người. Hơn 70% các em tham gia vào các chương trình này đã có sự tiến bộ thật sự. Điển hình có thể kể như trường hợp em Phan Nẵng, một trong những em chậm tiến, sau khi may mắn trúng xổ số kiến thiết hơn 1 tỷ đồng, đã biết dành cả số tiền mua một căn nhà tặng cho người mẹ đang khó khăn, mà không sắm sửa cho mình bất cứ thứ gì. Hành động đó tưởng như bình thường, nhưng nó thật sự đáng quý và đáng ghi nhận với một thiếu niên chậm tiến.

Kính thưa các đồng chí!

Không chỉ được giáo dục, cảm hóa bằng tình thương, bằng sự quan tâm ân cần, bằng các hoạt động trải nghiệm, thanh thiếu niên chậm tiến tại Đà Nẵng còn được cảm hóa bằng sự phân tích, khuyên răn của cá nhân người có uy tín trong cộng đồng. Sau mỗi chuyến đi thực tế của các em, đồng chí Bí thư Thành ủy đã chủ trì các buổi  đối thoại trực tiếp, nghe từng em giải bày hoàn cảnh, nêu lý do bỏ học, phạm pháp, đồng thời lắng nghe các em nói về những nguyện vọng thiết than của mình với người lãnh đạo cao nhất của thành phố. Trong những lời kể ấy, bên cạnh những câu chuyện đã làm cho cả hội trường òa cười vì sự non nớt trong suy nghĩ, sự ngờ nghệch về nhận thức pháp luật; còn có những câu chuyện khiến cả vị chủ tọa lẫn khán phòng phải lắng lòng thương cảm khi có em bị gia đình hất hủi, cha mẹ bỏ rơi, có em mồ côi phải ở cùng người bà con xa trong điều kiện hết sức nghèo nàn, tạm bợ, có em phải bỏ học, vất vả bươn chải từ sớm để kiếm miếng ăn, phụ giúp gia đình… Cũng ngay tại những buổi đối thoại đó, nhiều đề xuất xin hỗ trợ chung cư, xe đạp, tiền học phí… của các em đã được đồng chí lãnh đạo chấp thuận xử lý tại chỗ, tạo sự động viên về vật chất và tinh thần rất lớn cho các em. Cùng với việc phân tích, khuyên răn, dặn dò và yêu cầu các em cam kết không tái phạm, đồng chí Bí thư Thành ủy đã phát động phong trào thi đua hỗ trợ, giáo dục, cảm hóa thanh thiếu niên chậm tiến giữa 03 tổ chức: Công an, Cựu chiến binh và Đoàn Thanh niên. Trong đó, mỗi ngành được phân công ngẫu nhiên hang trăm em để quản lý theo dõi và chịu trách nhiệm trực tiếp trước lãnh đạo thành phố về sự tiến bộ của từng trường hợp, có hình thức khen thưởng và phê bình cụ thể tùy theo kết quả thực hiện.

Tiếp tục sâu sát trong nhiệm vụ này, Ban Thường vụ Thành Đoàn Đà Nẵng đã chỉ đạo: mỗi em thanh thiếu niên chậm tiến sẽ do một đồng chí cán bộ Thành Đoàn cùng với một  đồng chí cán bộ quận/ huyện đoàn và một đồng chí cán bộ đoàn phường/ xã trực tiếp kèm cặp, giúp đỡ. Các đồng chí được phân công nhiệm vụ đã đến tận nhà các em động viên, thăm hỏi; khảo sát nhu cầu nguyện vọng của từng em và có biện pháp giáo dục, cảm hóa phù hợp, như: tiếp tục học văn hóa, chuyển sang học nghề, trợ giúp phương tiện đi học, tìm việc làm, hỗ trợ chung cư… Thành đoàn đã hỗ trợ hơn 1 tỷ đồng để giúp các em có điều kiện tiến bộ. Cá biệt, đối với những em chây ì, không có biểu hiện tiến bộ hoặc cố tình không chịu hợp tác, tiếp tục vi phạm thì chúng tôi đành kiên quyết kiến nghị đưa đi giáo dục cải tạo. Nhờ sự tiếp cận gần gũi, thiết thực và đúng trọng tâm này, thời gian qua, thêm nhiều em đã có sự tiến bộ rõ rệt, biết chăm lo học hành, có ý thức vươn lên.

Kính thưa Đại hội!

Vấn đề quan tâm cảm hóa giáo dục thanh thiếu niên chậm tiến đã được đặt ra nhiều năm nay, song kết quả đạt được có thể ở những mức độ khác nhau tùy vào điều kiện và tình hình của từng địa phương, từng tỉnh thành. Đối với chúng tôi, điều may mắn là Thành Đoàn Đà Nẵng luôn nhận được sự chỉ đạo sâu sát, quyết liệt, đúng việc, đúng người và hết sức cụ thể của lãnh đạo thành phố, sự quan tâm vào cuộc thật sự của cấp ủy chính quyền, sự phối hợp chặt chẽ của các ngành, nhất là công an và cựu chiến binh. Bên cạnh việc chỉ ra cách làm, hướng tiếp cận hiệu quả nhất, các cấp lãnh đạo thành phố cũng đã sẵn sàng tạo điều kiện hỗ trợ để kịp thời giải quyết rốt ráo các đề xuất, kiến nghị hợp lý, các vấn đề nảy sinh trong quá trình các ngành triển khai thực hiện.

Ở thành phố trẻ chúng tôi, có những điều thú vị và ấn tượng trong chủ trương đối với những người từng lầm lỡ, đó là: Đà Nẵng là địa phương đầu tiên trong cả nước dành hàng chục tỷ đồng cho phạm nhân cải tạo tốt vay vốn để làm ăn; nơi đầu tiên dành hàng trăm triệu đồng để thưởng cho người cai nghiện thành công liên tiếp trong 05 năm; nơi đầu tiên Bí thư Thành ủy gặp mặt, đối thoại với những ông chồng đánh vợ; và cũng là nơi đầu tiên người lãnh đạo cao nhất thành phố gặp mặt thanh thiếu niên chậm tiến, hỗ trợ trực tiếp hàng trăm triệu đồng. Đó là những thuận lợi hết sức cơ bản và quan trọng góp phần làm nên những kết quả ban đầu của tuổi trẻ thành phố trên mặt trận cảm hóa, giáo dục thanh thiếu niên chậm tiến.

Về phía mình, bài học sâu sắc nhất là chúng tôi rút ra được là, mọi sự giáo dục, cảm hóa đều phải xuất phát từ tình thương yêu, trên nền tảng của sự bao dung, bằng tất cả sự kiên trì, nhẫn nại. Bởi vì, sẽ không có bạc vàng nào mua được sự tiến bộ của những đứa trẻ không ngoan nếu chúng không được lớn lên trong sự yêu thương và trách nhiệm của người lớn. Chúng tôi suy nghĩ, trăn trở rất nhiều về cảnh đời của từng em, luôn cố tìm cho ra phần tốt đẹp, mềm yếu ẩn sau vỏ bọc sù sì, cộc cằn của từng thanh thiếu niên chậm tiến và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho phần trong trẻo, tươi sáng trong mỗi em được bộc lộ và trân trọng. Khi thấy mỗi một trường hợp tiến bộ, chăm ngoan học hành, tu chí phấn đấu, những anh chị cán bộ Đoàn chúng tôi vui như chính bạn nhỏ đó là người em máu mủ, người cháu ruột thịt trong gia đình mình.

Tất nhiên, đây cũng chỉ là những tín hiệu vui nhỏ bé ban đầu. Vẫn còn đó những trăn trở đòi hỏi tổ chức Đoàn Thanh niên thành phố phải nỗ lực khi mà bản thân nhiều em vẫn chưa thật sự thay đổi dù đã được các cấp các ngành hết lòng quan tâm giúp đỡ. Từ những kinh nghiệm có được, tuổi trẻ Đà Nẵng xác định trong thời gian tới sẽ tiếp tục kiên trì với nhiệm vụ này; sát thực hơn nữa, gần gũi hơn nữa với đời sống của từng em. Cùng với việc tiếp tục tranh thủ sự chỉ đạo, hỗ trợ của các cấp lãnh đạo, các ngành như trước nay, Thành Đoàn Đà Nẵng sẽ có những chủ trương mới như: (1) đưa công tác giúp đỡ, cảm hoá thanh niên chậm tiến là một trong những tiêu chí quyết định xếp loại thi đua cấp huyện và cơ sở vào cuối mỗi năm; (2) áp dụng điều tra xã hội học, phỏng vấn sâu để hiểu thấu đáo hoàn cảnh, tâm tư, nguyện vọng của từng em; (3) cùng với Hội Phụ nữ và các ngành, đoàn thể để tiếp cận và tuyên truyền thay đổi nhận thức, hành vi của các bậc phụ huynh, gia đình thiếu trách nhiệm với con cái… Bên cạnh đó, việc tạo những sân chơi lành mạnh, những môi trường giáo dục tốt cho thanh thiếu nhi thành phố cũng sẽ được quan tâm đầu tư thích đáng, để không chỉ các em chưa ngoan có cơ hội tiến bộ, mà sâu xa hơn, đó là để mọi thanh thiếu nhi đều được chăm sóc, yêu thương, trưởng thành, không rơi vào con đường phạm pháp. Đó mới chính là mục tiêu lớn lao nhất của chủ trương cảm hóa và giáo dục thanh thiếu niên chậm tiến trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.

Kính thưa các đồng chí!

Thưa Đại hội!

Cùng với cả nước, Đà Nẵng đang bước vào thời kỳ của hội nhập và phát triển. Để xây dựng một thành phố hấp dẫn, đáng sống, một thành phố thanh bình, một thành phố “5 không”, “3 có”, để công tác giáo dục thanh thiếu niên chậm tiến đạt hiệu quả cao hơn thì rất cần sự chung tay của toàn xã hội, của các cấp các ngành, nhất là vai trò xung kích của thế hệ trẻ. Vì thế, tuổi trẻ thành phố nguyện sẽ tiếp tục phấn đấu hơn nữa để hoàn thành tốt sứ mệnh giáo dục thế hệ trẻ mà xã hội tin tưởng giao cho.

Cuối cùng, xin kính chúc các đồng chí đại biểu dồi dào sức khỏe. Chúc Đại hội thành công tốt đẹp!

Xin trân trọng cảm ơn!

BBT

Bài viết theo thời gian: