Thi

Hôm nay, hơn 1 triệu thí sinh trên cả nước bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT. Ai cũng biết, về mặt bản chất kỳ thi này lẽ ra không cần phải căng thẳng đến thế vì nó chỉ là một khâu cuối của cả một quá trình dạy học, chỉ cần đạt chuẩn tối thiểu là đủ điều kiện tốt nghiệp.

Vậy mà thông tin ở khắp nơi cho thấy không khí thi cử quá căng thẳng, phức tạp và tốn kém. Một số trường ngay tại thành phố lớn đã “cấm trại” để ôn thi; giáo viên, học sinh chỉ được ngủ 5 tiếng/ngày, còn lại là chúi đầu vào học ôn; từ vùng thành thị đến nông thôn, từ trường “điểm” cho tới trường chất lượng đầu vào thấp… đều ào ạt tăng tiết những môn thi tốt nghiệp; có trường thì tăng ca, tổ chức ôn tập tại trường cả buổi tối…

Trong khi đó các cục, vụ chuyên môn của Bộ GD-ĐT đều khẳng định: đề thi bám sát chuẩn kiến thức, kỹ năng tối thiểu của chương trình giáo dục THPT hiện hành; học sinh trung bình đều không khó khăn gì để có thể vượt qua kỳ thi… Quá trình học nếu học đến đâu chắc đến đó thì việc ôn thi sẽ rất nhẹ nhàng.

Vậy tại sao các trường phải ôn thi căng thẳng đến thế? Tại sao khi công bố môn thi tốt nghiệp có cả môn Lịch sử và Địa lý lại khiến các trường “hoảng hốt” đến thế?

Thực tế ấy khiến dư luận có quyền đặt câu hỏi: phải chăng quá trình dạy học của các trường hiện nay có “vấn đề”. Hoặc là việc học lệch, học tủ diễn ra quá phổ biến; hoặc là dạy và học vẫn chỉ nặng về đối phó, “chạy” cho kịp tiến độ chương trình mà không cần biết bao nhiêu phần trăm kiến thức ấy trở thành kiến thức của người học.

Ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, có những nơi học sinh phải đi tới 50 km để tới trường thi; nhiều tỉnh khác không ít em phải đi thuyền, đi đò, trèo đèo, lội suối dự thi… Ở những tỉnh còn khó khăn vì thương học trò nghèo, đi lại không thuận lợi lại phải trích một phần ngân sách để hỗ trợ thí sinh đi lại, ăn ở trong những ngày di chuyển để dự thi… Đó là những điều nhìn thấy rất rõ, còn hiệu quả của chuyện tổ chức thi theo cụm thì vẫn còn mờ nhạt. Theo nhiều chuyên gia giáo dục và cả đại biểu Quốc hội thì hầu như “chưa nhìn thấy đâu”.

Việc chấm chéo cũng nhận được không ít băn khoăn của dư luận trong và ngoài ngành. Trao đổi với Thanh Niên, PGS Văn Như Cương đặt vấn đề: Khi Bộ GD-ĐT đã khẳng định chắc chắn rằng đáp án của mỗi môn thi đều rất rõ ràng, chính xác; ba-rem điểm chi tiết đến 0,25 điểm và quy định về chấm thi rất chặt chẽ… thì người chấm có muốn cũng không thể làm sai lệch kết quả bởi người chấm phải ký nhận vào kết quả mà mình đã chấm. Nếu họ cố tình làm sai thì họ phải chịu kỷ luật về hành vi của mình, dù là chấm bài cho học sinh nào.

Thi tốt nghiệp THPT nên làm nhẹ nhàng, đơn giản hơn so với hiện nay, thực ra nếu làm tốt được cả quá trình dạy và học thì chỉ nên xét tốt nghiệp là tốt nhất. Tuy nhiên, nếu chưa làm được điều này thì nên tổ chức thi tốt nghiệp nhẹ nhàng ở cấp tỉnh, thành phố. Điều cần làm không phải là gây căng thẳng trong kỳ thi tốt nghiệp THPT mà là phải dạy thật, học thật trong cả 12 năm học phổ thông.

Tuệ Nguyễn
(Thanh niên online)